Biografistyka w polskiej historiografii edukacyjnej Eustachego i Marianny Potockich troska o edukację swoich dzieci Wkład rodziny Czackich w rozwój polskiej teorii i praktyki edukacyjnej Społeczno-edukacyjna aktywność rodziny Krzywickich Izabella Moszczeńska i jej rodzina - w służbie polskiej oświaty Studenci z rodzin nauczycielskich w Akademii Pedagogicznej w Krakowie w latach 1999-2004
Czytaj dalej »

Celem pracy było badanie widowiskowego charakteru życia społecznego w Polsce w warunkach kultury ponowoczesnej. Zostaje on określony mianem spektaklu społecznego i obejmuje praktyki społeczne przeznaczone do oglądania, zakładające zbiorowe uczestnictwo widzów. Zostają one w pracy analizowane pod kątem występowania w nich elementów spektaklu teatralnego, takich jak organizacja przestrzeni, występowania wizulanych elementów spktaklu oraz uczestnictwo widzów i aktorów. W teoretycznej części rozprawy (3 pierwsze rozdziały) zoperacjonalizowane zostaje pojęcie spektaklu społecznego poprzez wskazanie na jego źródła w nowoczesnej reflekcji społecznej, zbadanie jego specyfiki w warunkach kultury ponowoczesnej oraz porównanie ze współczesnymi praktykami teatralnymi (w najnowszym teatrze alternatywnym). W empirycznej części pracy, pojęcie to zostaje wykorzystane w badaniach nad trzema wydarzeniami: Prawyborami do Parlamantu Europejskiego we Wrześni (maj 2004), Nabożeństwa Apel III Tysiąclecia na Lednicy (maj 2004), Akcji promocyjnych na terenie CSH i B Stary Browar w Poznaniu (grudzień 2004).
Czytaj dalej »

SPIS TREŚCI I. MIASTO I WIEŚ JAKO OPOZYCJA KULTUROWA II. MIASTO I WIES W ŚWIECIE PRZEDSTAWIONYM ŻEROMSKIEGO III. CEL BADAŃ I METODY GROMADZENIA MATERIAŁU SŁOWNIKOWEGO IV. ZAWARTOŚĆ CZĘŚCI SŁOWNIKOWEJ 1. Semantyczna charakterystyka słownictwa a. Ludzie b. Miejsca c. Infrastruktura d. Zajęcia e. Kultura i życie społeczne f. Realia życia g. Nazwy miast, wsi i ich określenia 2. Formalna charakterystyka słownictwa a. Formacje z dywizem b. Zdrobnienia, zgrubienia c. Elementy dialektalne d. Cytaty z języków obcych i zapożyczenia V. HASŁA WSPÓLNE Z INNYMI TOMAMI SŁOWNIKA WYKAZ NAJCZĘŚCIEJ UŻYWANYCH SKRÓTÓW LITERATURA PRZEDMIOTU
Czytaj dalej »

SPIS TREŚCI I. ZAŁOŻENIA OGÓLNE SŁOWNIKA I SPOSÓB PREZENTACJI MATERIAŁU LEKSYKALNEGO II. SPOSOBY WIDZENIA ŚWIATA I JEGO KREACJI ARTYSTYCZNEJ W TEÓRCZOŚCI ŻEROMSKIEGO III. PREZENTACJA ZASOBU SŁOWNICTWA Z KRĘGU TEMATYCZNEGO METEOROLOGII I ASTRONOMII 1. Statystyka wyrazów 2. Układ tematyczny leksemów z kręgu astronomii i meteorologii i jego charakterystyka A. Astronomia B. Meteorologia IV. PREZENTACJA ZASOBU SŁOWNICTWA Z KRĘGU ASTRONOMII I METEOROLOGII I JEGO CHARAKTERYSTYKA W POSZCZEGÓLNYCH UTWORACH ŻEROMSKIEGO 1. Dzienniki, listy, wspomnienia, notatki z podróży 2. Powieści i opowiadania 3. Dramaty V. ZROŻNICOWANIE FUNKCJI SŁOWNICTWA Z ZAKRESU METEOROLOGII I ASTRONOMII 1. Kreacyjna moc światła 2. Straszne i cudowne niebo Żeromskiego 3. Inne motywy z kręgustronomii i meteorologii VI. RÓŻNE SPOSOBY PREZENTACJI SŁOWNICTWA Z ZAKRESU ASTRONOMII I METEOROLOGII W TWÓRCZOŚCI ŻEROMSKIEGO VII. FORMALNA I SEMANTYCZNAKLASYFIKACJA SŁOWNICTWA Z KRĘGU ASTRONOMII I METEOROLOGII 1. Części mowy a słownictwo z kręgu astronomii i meteorologii 2. Prezentacja zasobów słownictwa z kręgu astronomii i meteorologii VIII. SPOSOBY WYKORZYSTANIA ZASOBÓW SŁOWNICTWA Z KRĘGU ASTRONOMII I METEOROLOGII DO BUDOWY RÓŻNYCH ŚRODKÓW STYLISTYCZNYCH Przekształcenia semantyczne (tropy) - metaforyka 1. Epitety 2. Porównania 3. Metafory 4. Synestezje 5. Oksymorony 6. Peryfrazy (Omówienia) 7. Onomatopeje 8. Powtórzenia 9. Powtórzenia 10. Nagromadzenia 11. Środki słowotwórcze jako sfera wyborów stylizacyjnych IX. ZAKOŃCZENIE LITERATURA PRZEDMIOTU SŁOWNIK WYKAZ ALFABETYCZNYCH HASEŁ ZAMIESZCZONYCH W SŁOWNIKU
Czytaj dalej »

Autorka podejmuje próbę rekonstrukcji wyobrażeń świata nadprzyrodzonego w III części Dziadów Adama Mickiewicza ze szczególnym uwzględnieniem anioła w porządku semantycznym i estetycznym, wyznaczonym przez kategorię ",sądu aniołów",. Istotnym problemem jest tu znaczący wpływ sztuki, kultury Europy Zachodniej, zwłaszcza Włoch (Rzym). Dramat Mickiewicza reprezentuje gatunek ",dramatu metafizycznego",, inspirowanego średniowiecznymi misteriami chrześcijańskimi. Autorka rekonstruuje także kształt wyobraźni religijnej w wybranych inscenizacjach Dziadów według Stanisława Wyspiańskiego, w reżyserii Leona Schillera i w inscenizacji przygotowanej przez Konrada Swinarskiego.
Czytaj dalej »

Od połowy XX stulecia refleksja o poetyce tekstów literaturoznawczych konkuruje z ich tradycyjnymi uporządkowaniami wedle metod i problemów. Towarzyszy jej formuła ?literaturyzacji", wiedzy, traktowana jako symptom ponowoczesności. Jeśli tak, to dwudziestowieczna wiedza o literaturze osiągnęła kondycję ponowoczesną już w momencie krystalizowania się swojej nowoczesnej postaci. Drugą literaturoznawczą awangardę teoretyczną można w każdym razie śmiało wywieść z dokonań awangardy Pierwszej. Formułę literaturyzacji wiedzy o literaturze można jednak rozumieć jako nazwę takiego podejścia do wypowiedzi naukowej, jak do wypowiedzi uznawanej za literacką - określanej przez to, kto, gdzie, kiedy, po co, do kogo i w jaki sposób mówi. Książka proponuje takie podejście do tekstów literaturoznawców urodzonych w regionie wschodnio- i środkowoeuropejskim około roku 90. XIX wieku, z pokolenia pionierskiego i założycielskiego wobec następnych. Nie wszystkie ich utwory weszły do literaturoznawczego kanonu. I te pominięte, i te z kanoniczne obejmuje nazwa ?literaturoznawczych dyskursów możliwych", - możliwych do zaistnienia i możliwych do ponownego odczytania, które pozwoli im zaistnieć jako wypowiedziom kulturowym. Prof. dr hab. Danuta Ulicka - kierownik Zakładu Teorii Literatury i Poetyki w Instytucie Literatury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego, autorka książek: Ingardenowska filozofia literatury. Konteksty (1992), Oblicza samotności. Szkice o egzystencjalizmie (1996), Granice literatury i pogranicza literaturoznawstwa. Fenomenologia Romana Ingardena w świetle filozofii lingwistycznej (1999), tłumaczka. rozpraw M. Bachitna, S. Awierincewa, W. Proppa, O. Freudenberg i utworów R. Pogodina, A. Płatonowa, W. Jerofiejewa, A. Sacharowa.
Czytaj dalej »

Długo oczekiwane wznowienie klasycznego już dzieła Władysława Tatarkiewicza. Stanowi próbę zestawienia wszystkiego, co obiektywnie można o szczęściu powiedzieć. ",Autor pisał swą książkę z zamierzeniem, by zawierała nie tylko to, co sam o ludzkim szczęściu myśli, ale także, co myśleli i myślą o nim inni, chciał, by książka przedstawiała rzecz jak najwszechstronniej", (z przedmowy do wydania trzeciego, Warszawa 1962). Rozpatrywane są tu więc zarówno zagadnienia teoretyczne, jak i praktyczne, historyczne (informacje o ludzkich poglądach na szczęście), systematyczne, opisowe, normatywne, a także językowe (analiza wyrazu szczęście i wyrazów pokrewnych), psychologiczne (analiza doznawania szczęścia), socjologiczne i etyczne.
Czytaj dalej »

Jak żyć szczęśliwie i jak unikać nieszczęścia? Co wynika z pogoni za szczęściem? Co oznacza mądre i sensowne życie? Czy optymizmu można się nauczyć? Od czego zależy szczęście i które aspekty życia są zależne od szczęścia? Książka stara się odpowiedzieć na powyższe pytania wykorzystując rzetelny warsztat naukowy. Nie tylko analizuje psychikę człowieka, ale także podpowiada mu, jak być szczęśliwym. Proponowany wybór tekstów czołowych badaczy szczęścia i zdrowia psychicznego przedstawia szeroką gamę zagadnień związanych z badaniami nad psychologiczną jakością życia. Wyjaśnia powody i cele rozwoju psychologii pozytywnej. Prezentuje sposoby rozumienia i pomiaru szczęścia, dobrego życia, pozytywnie definiowanego zdrowia psychicznego. Omawia znaczenie przesłanek biologicznych oraz kontekstu kulturowego dla dobrostanu psychicznego. Charakteryzuje osobowość szczęśliwego człowieka. Dowodzi, że jesteśmy silniejsi i bardziej odporni psychicznie na tragiczne zrządzenia losu niż nam się zazwyczaj wydaje.
Czytaj dalej »

",Chcę powiedzieć słowo do wszystkich, którzy opiekują się swoimi bliskimi. Dacie radę! Dużo potrafimy udźwignąć, a Pan Bóg nie daje nam nic, co jest ponad nasze siły. Kiedy po raz pierwszy zrodziła się we mnie myśl, aby napisać ten pamiętnik, zaczęłam śmiać się sama z siebie. Bo co może stworzyć zwykła kobieta, która od dwudziestu trzech lat zajmuje się domem i wychowywaniem dzieci? Temat pisania jednak ciągle i uparcie wracał w moich myślach. I w końcu stało się: siadam przy biurku i wracając do tamtych wydarzeń, dzień po dniu staram się przelać coś na papier. I tak pod wpływem różnych emocji, które mną miotają, staram się opisać uczucia które mi towarzyszyły podczas 10-miesięcznej choroby syna. Nikt, ale to nikt, kto nie przeżył osobiście takiego doświadczenia, nie jest w stanie wyobrazić sobie, co czuje matka, która przez dziewięć miesięcy nosiła swoje dziecko jak największy skarb pod swoim sercem, teraz musi zmierzyć się z potworną chorobą, która zaatakowała osobę, którą tylko matka może obdarzyć największą miłością: dziecko. Moje dziecko",. (fragment książki) Dedykowany pamięci zmarłego na raka syna pamiętnik jest poruszającym świadectwem miłości, nadziei i wiary. Autorka czas choroby nazwała rekolekcjami, których Przewodnikiem był umierający syn. Tysiące ludzi wygrało życie, ale tysiące chorych na raka przegrało, i o nich się mówi bardzo mało albo nie mówi się wcale. A ja do dziś pamiętam kolegów i koleżanki mojego syna z oddziału onkologicznego... To byli młodzi ludzie, walczyli o życie, o każdy dzień. Często przez długie miesiące, czasami przez lata znosili uboczne skutki terapii. Każdy ich dzień był jedną wielką walką, która jednak nie przyniosła im zwycięstwa, lecz śmierć. A może jednak było to zwycięstwo? Trzymając śmierć za rękę to książka o umieraniu. Pamiętnik, który ukazuje, jak tracąc nadzieję na wyleczenie, zyskuje się nadzieję nieśmiertelną, jak walkę o życie zastępuje walka o godną, spokojną śmierć. Jest to niezwykłe świadectwo pełne łez wylanych w ukryciu i bólu, ale nade wszystko świadectwo większej niż wszystko miłości.
Czytaj dalej »

Praca I. Burkot i M. Biedy zawierająca bibliografię przekładów twórczości Tadeusza Różewicza na języki obce stanowi przedsięwzięcie pionierskie i imponujące. Nie ma innej, tak dokładnej i kompletnej bibliografii odzwierciedlającej recepcję utworów poety. Autorki wykonały tytaniczną wręcz pracę i stworzyły dzieło, które otwiera pole do badań nie tylko nad twórczością Różewicza, ale także obecnością w świecie literatury polskiej w ogóle. Jednocześnie, poprzez chronologiczny porządek zastosowany w bibliografii czytelnik może śledzić w jakich krajach i kręgach kulturowych wzrastała popularność Różewicza, jakie utwory i kiedy były przez tłumaczy preferowane. Można z tej bibliografii wyczytać także szersze konteksty dotyczące zarówno znajomości poezji Różewicza, jak i innych polskich twórców, co ujawnia się choćby w zawartości obcojęzycznych antologii, gdzie nasz poeta występuje obok innych twórców. Zebrany materiał podzielony został na dwa działy podstawowe zawierające bibliografię druków ( tomiki poetyckie, antologie, czasopisma) oraz dokumentujące obecność twórczości Różewicza w Internecie.
Czytaj dalej »

Stan badań nad motywem i tematem śmierci w poezji duńskiej Wiersz o śmierci - specyfika gatunkowa Historycznoliteracka perspektywa duńskich wierszy epitafijnych
Czytaj dalej »

Dla średnio zaawansowanych i zaawansowanych,którzy chcą udoskonalić znajomość języka. - Synonimy, antonimy, kolokacje. - Znaczenia kontekstowe i idiomy. - Informacje o krajach, regionach, miastach. - 2000 wskazówek gramatycznych. Słownik jednojęzyczny zawiera około 66 000 haseł i zwrotów. Jest szczególnie polecany osobom przygotowujących się do egzaminów Zertifikat Deutsch lub Zentrale MittelstufenprĂźfung. Artykuły hasłowe zawierają wiele przykładów użycia oraz zwroty frazeologiczne. Dodatkowe okienka informacyjne objaśniają zagadnienia kulturowe związane z językiem niemieckim lub ilustrują przykłady zastosowania języka niemieckiego w różnych scenkach sytuacyjnych. Do książki dołączona jest płyta CD-ROM z elektroniczną wersją słownika.
Czytaj dalej »

Bez wątpienia większość autorów różnych podręczników i wprowadzeń do literaturoznawstwa lub też teorii literatury jest literaturoznawcami. Wpływa to na ich stosunek do literatury, którą postrzegają jako zewnętrzny przedmiot oglądu. Przykładają do niego miarę naukowej metodologii i własnych przyzwyczajeń językowych, które wynieśli z analizy ukształtowanego aparatu pojęciowego. Takie unormowanie języka o literaturze ma oczywiście wiele zalet, ponieważ ułatwia zapanowanie nad różnorodnością kształtów i form, jednak może oddziaływać monotonnie. Dlatego niniejszy tekst odchodzi od klasycznego podziału materiału według gatunków lub szkół teoretycznych. Zasadą porządkującą jest tutaj proces twórczy, który wiąże się ściśle z kolejnymi etapami życia pisarza.
Czytaj dalej »

Pierwszy utwór komiczny w historii literatury, poemat Margites Homera, zaginął - pamięć odtwórców była krótka, o Margites pisano jedynie w dziełach innych autorów. Z opisu zniszczeń, jakim uległy prace Richarda Burtona po jego śmierci, widać, że nie stało się to wcale za sprawą małżonki, chociaż to jej najczęściej przypisuje się winę. Planowane powieści Dostojewskiego bynajmniej nie przepadły, lecz zostały przez autora połączone i rozbudowane w jedną - Braci Karamazow. Nie wiadomo, czy kiedyś odnajdzie się mityczna powieść Brunona Schulza Mesjasz, nie żyją już bodaj wszyscy, którzy cokolwiek o niej wiedzieli: bratanek pisarza Alex, szwedzki ambasador Öberg, Jerzy Ficowski... Tak można by długo. Stuart Kelly, na podstawie zachowanych dokumentów, przekazów, zapisków rekonstruuje żywoty ksiąg (także manuskryptów), które nie przetrwały do naszych czasów. Nie zawsze też wiadomo, czy rzeczywiście powstały albo czy miały taką formę, jaką zwykło się im przypisywać (księgi Starego Testamentu). Nie dość tego - wątpliwości budzi niekiedy także istnienie samych autorów, jak choćby Homera, według niektórych naukowców będącego postacią-kompozytem, nazwą nadaną grupie recytatorów.
Czytaj dalej »

Jeszcze do niedawna ?kobieta samotna? była postrzegana jako nieszczęśliwa i szukająca swojej drugiej połówki. Czy dziś utrwalony przez lata obraz społeczny ?kobiety bez pary? uległ zmianie? Okazuje się, że tak. E. Kay Trimberger przeprowadziła wywiady z wieloma amerykańskimi kobietami, które świadomie wybrały ?samotność?. Wszystkie te biografie tworzą nową wizję współczesnej singielki - niewstydzącej się życia w pojedynkę, zaradnej, samowystarczalnej, czerpiącej satysfakcję z życia zawodowego, towarzyskiego i rodzinnego. Taka kobieta sama wyznacza rytm swojego życia. Jeśli nie ma partnera życiowego, mówi o sobie, że jest ?wolna?, ale nie ?samotna?. Trimberger słowa wprowadza w czyn: nigdy nie wyszła za mąż i w wieku czterdziestu lat adoptowała dziecko.
Czytaj dalej »

Wczesne średniowiecze postrzegane bywa jako mroczny okres ",ciemnych wieków",, choć jednocześnie fascynuje skalą zmian na mapie Europy. Między VI a X w. dokonała się, ciągle niedostatecznie poznana, historia kontynentu, który ukształtował się wówczas w przybliżeniu w takiej postaci, w jakiej istnieje do dziś. Był to czas długiej agonii cywilizacji rzymskiej, ale jednocześnie wzrostu Bizancjum - naturalnego spadkobiercy Imperium. To zarazem okres krzewienia się wielkich kultur i religii współczesnego świata, rozwoju rzemiosł i nowego typu gospodarki - feudalizmu, rozpadu i tworzenia wielu państw oraz po wstawania setek ośrodków wczesnomiejskich. U progu średniowiecza kontynent zasiedlały ludy, które dały początek współczesnym narodom i cywilizacji europejskiej. Zmiany dotyczyły różnych dziedzin życia. Najważniejszą pozostaje wielka przemiana ludnościowa i kulturowa. Jej wynikiem był podział Europy na dawną część rzymską - reprezentowaną przez kolejne prawie tysiąc lat przez cesarstwo bizantyjskie, germańską - która stworzyła podwaliny państw Europy Zachodniej, oraz słowiańską - której spadkobiercami są mieszkańcy Europy Środkowo-Wschodniej, w tym współczesnej Polski. Gorzej powiodło się szukającym u progu średniowiecza swego miejsca na mapie Europy ludom koczowniczym. O wielu z nich, będących okresową potęgą, jak Awarowie czy Chazarowie, zapomniano jeszcze w średniowieczu. Inni, jak Protobułgarzy, w zetknięciu z żywiołem lokalnym stali się jeszcze przed X w. częścią świata słowiańskiego. Jedynie Madziarzy, usytuowani od schyłku IX w. w Kotlinie Karpackiej i na Nizinie Panońskiej, zachowali tożsamość językową i kulturową, choć w wyniku złożonych procesów akulturacji tmdno dopatrzyć się w nich potomków wojowniczych nomadów. Wreszcie na północnych peryferiach kontynentu, postrzeganych jako świat ciemności i potworów budzących grozę i lęk w człowieku średniowiecza, trwały w tradycyjnej kulturze ludy bałtyckie i ugrofińskie.
Czytaj dalej »

",Książka Daniela Valsecchiego, polonisty argentyńskiego, jest pod wieloma względami rewelacyjna. Autor, jako cudzoziemiec, spojrzał na wczesną twórczość Mickiewicza z perspektywy innej, bardziej zdystansowanej niż większość naszych polonistów (...) Do analizy angażuje bogaty aparat pojęciowy, zaczerpnięty z różnych dziedzin, aparat nb. naprawdę imponujący i stosowany adekwatnie do omawianej tematyki (...) Valsecchi umiejętnie wydobywa różnice ideologiczne w interpretacjach Mickiewicza, jak również liczne sprzeczności w dziele samego Wieszcza. Wskazuje trafnie na potrójną, skonfliktowaną ze sobą, inspirację, na konieczność rozróżniania mistycyzmu i mistyki. Na podkreślenie zasługuje to, że autor nie redukuje zjawisk religijnych do politycznych, chociaż tematem głównym jest przejście w twórczości Mickiewicza od polityki do metapolityki (...) Warto też docenić zwrócenie uwagi na teksty wielu obcojęzycznych mickiewiczologów, polonistów-nie-Polaków, które autor zna gruntownie. Chociaż nie do wszystkich konstatacji autora można podchodzić bezkrytycznie, ich walor inspirujący i dyskusyjny jest niewątpliwy. Tak ambitne analizy twórczości stricte polskiej, przeprowadzane przez cudzoziemców, nie zdarzają się często.", Prof. dr hab. Stanisław Borzym Instytut Filozofii i Socjologii PAN
Czytaj dalej »

Ćwierć wieku przeleżał ten Raport w archiwum Ośrodka Badań Prasoznawczych- od roku 1990 jednostki organizacyjnej Uniwersytetu Jagiellońskiego - wprawdzie niezamknięty przed zainteresowanymi, ale dostępny tylko w postaci maszynopisu. A jest to dokument znacznej wartości z wielu względów.
Czytaj dalej »

",Irzykowski i inni", to pierwsza i oryginalna próba określenia znaczenia twórczości Fryderyka Hebbla (uznawanego obok Ibsena za prekursora literatury modernistycznej) dla odbiorców polskich w okresie 1890-1939. Przedstawiając studentów germanistyki we Lwowie, kierowanej w latach 1883-1910 przez austriackiego Profesora Richarda Marię Wernera, autorka analizuje zjawisko przekazuwania idei w relacji mistrz - uczeń, mechanizmy kształtowania literackiego kanonu. Wnikliwy opis spotkania Karola Irzykowskiego z myślą Fryderyka Hebbla, inspirują Irzykowskiego do określenia własnej formuły nowoczesności, zawiera wiele cennych i nowych spostrzeżeń badawczych.
Czytaj dalej »

Życie pod dachem starej kairskiej kamienicy nie jest łatwe, ale zupełnie beznadziejnie żyje się w blaszakach na jej dachu. Tam mieszkają biedacy, wśród nich Taha bez szans na przyjęcie do Akademii Policyjnej czy piękna Busejna wykorzystywana seksualnie przez właściciela sklepu. Bogacze, którzy zajmują dolne piętra, też nie są zbyt szczęśliwi. Podstarzały playboy Zaki ad Dassuki z coraz większym trudem zdobywa przychylność kobiet, a wzięty dziennikarz Hatim Raszid płaci wysoką cenę za swoje homoseksualne związki. Nawet przedsiębiorczy Azzam, który może wprawdzie kupić sobie miejsce w parlamencie za milion funtów i drugą żonę za dwadzieścia tysięcy, musi się mieć na baczności przed skorumpowanymi politykami. Wygląda na to, że nakazów Koranu przestrzega jedynie Bractwo Muzułmańskie. Ale członkowie Bractwa organizują krwawe zamachy. Polakom Egipt kojarzy się przede wszystkim z atrakcyjnymi wakacjami. Dzięki tej książce poznają inne oblicze tego fascynującego kraju.
Czytaj dalej »