Źródła do badań nad zagładą Żydów na okupowanych ziemiach polskich to przewodnik archiwalno-bibliograficzny prezentujący w sposób uporządkowany zasoby najważniejszych archiwów oraz innych instytucji w Polsce i na świecie. Omówiona tu została różnego typu dokumentacja dotycząca Zagłady oraz takie rodzaje źródeł, jak relacje, wspomnienia, filmy, zdjęcia, materialne pozostałości i dowody zbrodni, wywiady i księgi pamięci. Autorzy mają nadzieję, że publikacja ułatwi badaczom orientację w zasobach archiwalnych i muzealnych, umożliwi zapoznanie się z różnorodnością i specyfiką źródeł, a także przyczyni się do rozwoju badań interdyscyplinarnych i podjęcia tematów, które dotychczas nie doczekały się pełnego opracowania.
Czytaj dalej »

Prezentowana książka to pierwsza w polskiej historiografii, naukowo opracowana biografia Przemysła II króla Polski. Znaczenie odnowienia Królestwa Polskiego w roku 1295, którego dokonał Przemysł II, ostatni z przedstawicieli wielkopolskiej linii Piastów, nie zawsze jest dostatecznie mocno podkreślane przez badaczy historii średniowiecznej oraz nauczających i propagujących dzieje ojczyste. Fakt ten stanowił inspirację do ponownego (wyd. I - Poznań 1997) przybliżenia tej tematyki wszystkim zainteresowanym. W publikacji niniejszej odnowienie Królestwa Polskiego dokonane przez Przemysła II, zostało przedstawione na tle indywidualnej oceny samego księcia jako twórcy i realizatora tej idei.
Czytaj dalej »

W książce przedstawione jest miejsce kwestii ukraińskiej w polskiej polityce zagranicznej w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości. Autor stara się pokazać, że polityka ukraińska kolejnych rządów nie ograniczała się tylko do realizacji ukraińskich planów Piłsudskiego związanych ze wspieraniem Petlury. Szerzej omawia m.in. koncepcję i poczynania Komitetu Narodowego Polskiego oraz Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Udowadnia też, że po traktacie ryskim kwestia ukraińska nadal odgrywała istotną rolę w polskiej polityce zagranicznej.
Czytaj dalej »

Tematem przewodnim książki jest myśl polityczna Kajetana Koźmiana w okresie, kiedy był czynnym politykiem, a więc do 1830 roku. Zagadnieniem dominującym w omawianych tekstach poety jest kształt przyszłej wspólnoty politycznej wyłaniającej się po katastrofie rozbiorów. Kolejne koncepcje tej wspólnoty bardzo się różniły - Koźmian przeszedł ewolucję od ziemiańskiego konserwatyzmu do przekonania, że nowy naród będzie się tworzył a bazie chłopskiej kultury z jej prostymi cnotami.
Czytaj dalej »

",Niniejszy tom zawiera osiem artykułów poświęconych dziejom społeczności żydowskiej w Polsce od wieków średnich po pierwsze dekady stulecia XIX. Prace poruszają szeroki zakres zagadnień, od historii prawa i stosunków polityczno-społecznych, przez różne ujęcia historii idei, historii gospodarczej, historii instytucji autonomii żydowskiej i historii lokalnej, po studia z pogranicza dziejów idei i historii kultury politycznej oraz historii historiografii żydowskiej. To, co wszystkie je łączy, to wspólne zainteresowanie dziejami społeczności żydowskiej w Rzeczypospolitej w okresie nowożytnym.",
Czytaj dalej »

Hunowie w drodze do Europy Przybycie Hunów do Europy i początki nowej historii Charakterystyka Hunów w historiografii rzymskiej i bizantyńskiej Pierwsze działania polityczne Hunów po przybyciu do wschodniej Europy Udział Hunów w walkach z wrogami Cesarstwa Rzymskiego do czasów panowania Teodozjusza II (408-450) Hunowie w konfrontacji politycznej i wojskowej z Cesarstwem Wschodnim do połowy V wieku Polityka imperialna Attyli a jego wyprawy na zachód w połowie V wieku Upadek imperium Hunów po śmierci Attyli i jego następstwa,
Czytaj dalej »

Wstęp, Od piastowskich prapoczątków do upadku Hohenzollernów, Dzieje Uniwersytetu Wrocławskiego w latach 1918-1945, Uniwersytet Wrocławski w latach 1945-2002
Czytaj dalej »

Machiavelli Niccolo (1469-1527), pisarz społeczny i polityczny odrodzenia, historyk i dyplomata florencki. W 1498 został sekretarzem w tzw. Drugiej Kancelarii zajmującej się sprawami wojny i administracji. Odbywał liczne podróże i misje dyplomatyczne: spotkał się z Ludwikiem XII, królem Francji, Maksymilianem I władcą Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego a także papieżem Juliuszem II. Po dojściu do władzy rodu Medyceuszy i upadku Republiki Florencji w 1512 usunięty z życia publicznego, oskarżony o spisek, uwięziony i torturowany. Po wyjściu z więzienia skoncentrował swoje pasje polityczne na pisaniu traktatów, z których większość wydano pośmiertnie. Do najgłośniejszych należą: O sztuce wojennej (1521), Historia Florencji (1532) oraz Książę (1532), gdzie przedstawił teorię skutecznego sprawowania władzy (makiawelizm). Według Machiavellego o życiu ludzkim decydują: los (fortuna), przedsiębiorczość człowieka, jego zdolności i aktywność (virtu). Tylko ludzie odważni i energiczni mogą uwolnić się spod wpływu fortuny i samodzielnie kierować swoim życiem. Takie osoby są predysponowane do rządzenia. Władca musi też jednak pamiętać, że ludzie z natury są egoistami, źli i niewdzięczni. Porządek i poszanowanie prawa może zagwarantować tylko silna władza. Dla dobra kraju i społeczeństwa władca może zastosować nawet przemoc, gdyż dobry rządzący wzbudza zarówno strach, jak i miłość.
Czytaj dalej »

Tego, że armia niemiecka odegrała podczas II wojny światowej główną rolę uzasadniać nie trzeba. W latach 1939-42 z pomocą Blitzkriegu odnosiła spektakularne zwycięstwa, a później umiejętnie i zaciekle broniła się przeciwko armiom potężnej, wrogiej koalicji. Jej żołnierze walczyli bez chwili wytchnienia aż do samego końca.
Czytaj dalej »

Słownictwo różnych wsi i regionów dawnych Kresów różni się znacznie w wyniku pochodzenia tamtejszej polszczyzny, a także ze względu na wpływy języków sąsiednich i stan zachowania gwary. Draganówka w Tarnopolskim i Mościska koło dzisiejszej granicy leżą na terenach, które po rozbiorach przypadły Austrii, a przed wojną należały do Polski. Materiał z Draganówki został zapisany, gdyż żyło jeszcze wielu starych przesiedleńców, a więc mamy tu dawny stan gwary. Materiał z Mościsk zebrano w ostatnich kilku latach, widać tu silniejsze wpływy ukraińskie i wpływ rosyjski. W Satanowie, lezącym nad Zbruczem, po rozbiorach w państwie rosyjskim, potem sowieckim, po polsku mówi już niewiele osób, stąd jeszcze silniejsze wpływy obce i ustępowanie polszczyzny na rzecz rosyjskiego i ukraińskiego. Polszczyzna na Brasławszczyźnie na Białorusi powstała w znacznej mierze wskutek polonizacji Białorusinów w XIX wieku. Dla części mieszkańców była językiem domowym, dla innych - językiem drugim, uroczystym, odświętnym. Materiały do słownika zebrano w ostatnich kilku latach Tak więc tom niniejszy daje dobry przekrój powstania, trwania, rozwoju, a czasem zaniku polszczyzny na dawnych Kresach.
Czytaj dalej »

Głównym tematem ?Biuletynu IPN? nr 4 (75) 2007 są komunistyczne represje wobec Kościoła katolickiego w Polsce. Numer otwiera artykuł o tym, jak w pierwszych wiekach Kościoła traktowano wyrzeczenie się wiary pod presją prześladowań. W rozmowie przedstawiono likwidację odradzających się po wojnie stowarzyszeń katolickich, środowiska katolików, które w różny sposób próbowały działać w totalitarnym państwie, ruchy młodzieżowe i różne inicjatywy katolickie, które przełamały monopol komunistów w sferze organizowania życia społecznego, wspomniano także o werbowaniu współpracowników bezpieki. Artykuły ukazują różne oblicza zmagania Kościoła z komunizmem oraz ? w rubryce ?ABC komunizmu w Polsce? ? niezrealizowany plan podporządkowania Kościoła państwu.
Czytaj dalej »

To autentyczny diariusz ",panny kresowej",, która notuje w nim tak bieżące wydarzenia ze sceny życia publicznego, jak i własne rozterki, a tematów do zapisków dostarcza sama historia - burzliwa i nieprzewidywalna. Wśród wojny, zamieszek i przemarszów wojsk autorka organizuje polskie szkoły, prowadzi szpital, ukrywa uciekinierów, jest filarem wszelkich działań kulturalnych w całej okolicy. Książka jest świadectwem wielkiego hartu ducha, ostoją polskości i głębokiej wiary na umiłowanych Kresach.
Czytaj dalej »

Sugestywny obraz Polski lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, okresu stanu wojennego i znakomity portret pokolenia urodzonych w latach 50. ? ludzi zaangażowanych w działalność przeciwko władzom komunistycznym, dla których legalizacja ?Solidarności? oznaczała nie tylko przemiany polityczne, ale także zmiany w życiu prywatnym. Wydane w 1996 roku Szkice historyczne, które znalazły się w finałowej siódemce Nagrody Nike to kwintesencja pisarstwa Zbigniewa Kruszyńskiego. Bardzo mały nakład sprawił, że książka jest dziś bardziej ?legendarna?, niż znana czytelnikom z osobistej lektury.
Czytaj dalej »

Przestrogi dla Polski", to traktat publicystyczny zawierający przemyślenia Staszica nad przyczynami słabości ustrojowych Polski i bezsilności wobec zaborców oraz postulaty naprawy państwa
Czytaj dalej »

Kronika polska", Galla Anonima, najstarsza kronika polski, uchodzi za pierwsze dzieło naszej literatury narodowej. Pozycja charakteryzuje się dużymi walorami literackimi i poznawczymi, a także formą wzorowaną w znacznej mierze na tzw. gestach, opowieściach o czynach rycerskich, należących do epiki dworskiej. Głównym bohaterem ",Kronik", jest Bolesław Krzywousty, a także jego rycerze i wojownicy. Całość składa się z trzech części i obejmuje dzieje Piastów od czasów bajecznych do 1113.
Czytaj dalej »

Spis treści : - Zasady wydawnicze obowiązujące w ?Tekach Archiwalnych? - Artykuły - Andrzej CHONIAWKO: UkAad przedarchiwalny a ukAad archiwalny zespołu akt w teorii i praktyce archiwistyki polskiej - Waldemar WYSOCKI: Archiwum Wojskowe 1919 - Dzieje i dziaAalno - WAadysAaw STÉPNIAK: Polityka Polski wobec Rumunii w latach 1919?1920 - WAodzimierz JANOWSKI: Ustrój wAadz, zadania i struktura aparatu wykonawczego KC PZPR w latach 1948?1990 (zarys problematyki). - CzaYi II Miscellanea - Jerzy TOMASZEWSKI: Obrady konferencji konsularnej w Berlinie w maju 1938 r. w sprawie pozbawienia Ă­ydów obywatelstwa polskiego - WAodzimierz JANOWSKI: Nastroje spoAeczenstwa III Rzeszy wiosna 1939 r. w Ywietle informacji Szefostwa Wywiadu Korpusu - Ochrony Pogranicza. Adam Grzegorz DABROWSKI: Stanowisko panstw europejskich oraz Japonii i Chin wobec podpisania paktu o nieagresji miadzy Zwiazkiem Radzieckim a Niemcami w relacjach dyplomatów polskich WAadysAaw HORST: Sprawozdanie majora dyplomowanego Edmunda Galinata z dziaAalnoYci w okresie miadzywojennym i kampani wrzeYniowej. Piotr MADAJCZYK: Dokumenty o konfliktach Armii Czerwonej z wAadzami i ludnoYcia polska na ziemiach zachodnich w 1945 r.
Czytaj dalej »

Wznowienie po kilkuletniej przerwie pisma, wydawanego wspólnie z Naczelną Dyrekcją Archiwów Państwowych. Pismo publikuje ważne teksty źródłowe z zasobu Archiwum Akt Nowych i artykuły dotyczące rozmaitych dziedzin pracy archiwalnej.
Czytaj dalej »

W 2007 roku obchodzimy dwie rocznice, doniosłe dla wszystkich Polaków, w kraju i na obczyźnie: to 210-lecie powstania i 80-lecie ustanowienia polskiego hymnu państwowego. Głównym zamysłem edycji jest obszerne naświetlenie genezy, dziejów i dziedzictwa PIEŚNI LEGIONÓW POLSKICH WE WŁOSZECH - jako polskiego hymnu, jego narodowego przesłania - a także jako dzieła, które odegrało znaczącą rolę w dziejach Europy.
Czytaj dalej »

Książka przedstawia dzieje i działalność służb specjalnych Wielkiej Brytanii, Izraela, Stanów Zjednoczonych, Francji, Rosji, Niemiec - od ich założenia do dnia dzisiejszego - jako pasmo sukcesów i klęsk, wpadek i skandali, stosowania metod legalnych i nielegalnych. Na podstawie jawnych i tajnych operacji pokazuje, jak dziś działają służby specjalne, jak są zorganizowane, jakie mają wpływy w porównaniu z okresem zimnej wojny, jak werbują pracowników, kto je kontroluje, jak współdziałają ze sobą.
Czytaj dalej »

Censura Reflexionum Amici ad Amicum... to jedna z najobszerniejszych, a zarazem najmniej znanych publikacji przedostatniego bezkrólewia w Rzeczypospolitej. Jej autora zainspirowały wydane wówczas inne pisma o wydźwięku jednoznacznie antysaskim i antyfrancuskim: ",Przestroga Braterska w teraźniejszym podczas interregnum Ojczyzny...", autorstwa Stanisława Leszczyńskiego oraz ",Refleksyje przyjaciela do przyjaciela nad Przestrogą Braterską", Jana Aleksandra Lipskiego. Niniejsza książka oprócz starannej edycji pisma ",Censura Reflexionum Amici ad Amicum...",zawiera także te dwa pozostałe teskty.
Czytaj dalej »